Siodło jeździeckie: Ile kosztuje i jak kupić bez żalu?

Ten artykuł to kompleksowy przewodnik po cenach siodeł jeździeckich, który pomoże Ci zrozumieć, od czego zależy koszt, jakie są widełki cenowe dla różnych typów siodeł oraz jakie dodatkowe wydatki należy uwzględnić. Poznaj konkretne kwoty i praktyczne porady, aby świadomie zaplanować budżet i podjąć najlepszą decyzję zakupową dla siebie i swojego konia.

Od czego zależy cena siodła? Kluczowe czynniki, które kształtują ostateczny koszt

Kiedy zaczynamy rozważać zakup siodła, szybko orientujemy się, że rozpiętość cenowa jest ogromna od kilkuset złotych do nawet kilkudziesięciu tysięcy. Jako osoba z doświadczeniem w jeździectwie, mogę potwierdzić, że ta różnorodność nie jest przypadkowa. Cena siodła jest wynikiem złożonej kombinacji wielu czynników, które wpływają na jego jakość, trwałość, komfort i funkcjonalność. Zrozumienie tych elementów jest kluczowe, aby podjąć świadomą decyzję i znaleźć siodło idealnie dopasowane do potrzeb zarówno jeźdźca, jak i konia, bez przepłacania czy narażania się na niepotrzebne ryzyko.

Nowe czy używane: Gdzie leży prawdziwa oszczędność, a gdzie ryzyko?

Decyzja między nowym a używanym siodłem to często pierwszy dylemat, z jakim mierzy się kupujący. Zakup używanego siodła to niewątpliwie szansa na znaczne oszczędności często możemy nabyć model o kilkadziesiąt procent taniej niż jego nowy odpowiednik. Na rynku wtórnym znajdziemy zarówno proste siodła za kilkaset złotych (200-800 zł), jak i markowe, wysokiej jakości egzemplarze, które w dobrym stanie kosztują od 1700 zł do nawet 7000 zł. To doskonała opcja, jeśli dysponujemy ograniczonym budżetem, a zależy nam na lepszej klasie sprzętu.

Jednakże, z oszczędnościami wiąże się też ryzyko. Używane siodło może mieć ukryte wady, niewidoczne na pierwszy rzut oka, takie jak uszkodzona terlica, zużyte panele czy nierównomierne wypełnienie. Zawsze rekomenduję dokładne oględziny i, jeśli to możliwe, konsultację z profesjonalnym saddle fitterem. Nowe siodło, choć droższe, daje nam pewność co do jego stanu, gwarancji producenta oraz możliwość pełnej personalizacji i dopasowania od podstaw. Moim zdaniem, w nowe siodło warto zainwestować, gdy mamy specyficzne wymagania dotyczące dopasowania, planujemy intensywne użytkowanie przez wiele lat lub po prostu chcemy mieć pewność co do jego historii i jakości. Rynek wtórny natomiast jest świetną opcją dla osób początkujących, rekreacyjnych jeźdźców lub tych, którzy szukają konkretnego, sprawdzonego modelu w niższej cenie, ale są gotowi poświęcić czas na weryfikację jego stanu.

Skóra kontra syntetyk: Jak materiał wpływa na cenę, trwałość i komfort?

Materiał, z którego wykonane jest siodło, ma fundamentalny wpływ na jego cenę, a także na trwałość i komfort użytkowania. Generalnie, siodła syntetyczne są znacznie tańsze niż skórzane. Podstawowe modele syntetyczne, idealne dla początkujących lub do jazdy rekreacyjnej, można kupić już za 900-1300 zł. Są łatwe w pielęgnacji, odporne na warunki atmosferyczne i często lżejsze. Jednakże, warto zauważyć, że nowoczesne materiały syntetyczne używane przez renomowanych producentów, takich jak Wintec, mogą podnieść ich cenę, oferując jednocześnie bardzo dobrą jakość i zaawansowane technologie dopasowania.

Siodła skórzane to z kolei wyższa półka cenowa, zaczynająca się od około 5400 zł dla polskich producentów i sięgająca nawet ponad 20 000 zł dla marek premium. Skóra jest materiałem szlachetnym, który z czasem dopasowuje się do kształtu konia i jeźdźca, zapewniając niezrównany komfort i kontakt. Siodła skórzane są też zazwyczaj bardziej trwałe i eleganckie, ale wymagają regularnej i starannej konserwacji, aby zachować swoje właściwości i wygląd. Moje doświadczenie pokazuje, że choć syntetyki są praktyczne, to dla wielu jeźdźców, zwłaszcza tych startujących w zawodach, nic nie zastąpi uczucia i estetyki prawdziwej skóry.

Renoma producenta: Czy za logo znanej marki zawsze warto dopłacać?

Marka siodła to kolejny czynnik, który znacząco wpływa na cenę. Nie da się ukryć, że za logo znanej i cenionej firmy często trzeba dopłacić, ale czy zawsze jest to uzasadnione? Marki takie jak Prestige, Erreplus czy Renaissance to synonimy najwyższej jakości, innowacyjnych technologii, precyzyjnego wykonania i często indywidualnego podejścia do klienta. Ich siodła są projektowane z myślą o maksymalnym komforcie i wydajności, zarówno dla konia, jak i jeźdźca, co przekłada się na ceny zaczynające się od 6500-7500 zł i sięgające nawet ponad 20 000 zł.

Z drugiej strony, mamy polskie marki, takie jak Daw-Mag, które oferują bardzo dobrą jakość w znacznie przystępniejszej cenie ich siodła skórzane kosztują od około 5400 zł do 8200 zł. Są to solidne, dobrze wykonane siodła, które z powodzeniem służą wielu jeźdźcom. Moim zdaniem, warto dopłacać za markę, gdy szukamy specyficznych rozwiązań technologicznych (np. regulowane terlice, specjalne panele), najwyższej jakości materiałów, idealnego dopasowania do rzadkich typów koni lub po prostu cenimy sobie prestiż i doskonałe właściwości jezdne, które oferują topowe firmy. Jeśli jednak nasze potrzeby są bardziej standardowe, a budżet ograniczony, polscy producenci są świetną alternatywą, oferującą bardzo dobry stosunek jakości do ceny.

Siodło "z półki" a szyte na miarę: Kiedy inwestycja w indywidualne dopasowanie ma sens?

Większość siodeł dostępnych na rynku to modele produkowane seryjnie, czyli "z półki". Są one dostępne w standardowych rozmiarach i konfiguracjach, co sprawia, że są łatwiej dostępne i zazwyczaj tańsze. Ich cena jest stała i zależy głównie od materiału, marki i typu siodła. Jednakże, dla wielu koni i jeźdźców, standardowe siodło nie jest idealnym rozwiązaniem.

Tutaj wkracza opcja siodła szytego na miarę lub indywidualnie modyfikowanego. Taka inwestycja jest oczywiście droższa, ponieważ obejmuje szczegółowe pomiary konia i jeźdźca, wybór materiałów, paneli, tybinek, klocków, a często także unikalne rozwiązania konstrukcyjne. Siodło na miarę ma sens i jest w pełni opłacalne, gdy:

• Koń ma nietypową budowę grzbietu (np. bardzo wysoki kłąb, krótki grzbiet, asymetrie).
• Jeździec ma specyficzne potrzeby dotyczące pozycji i komfortu.
• Planujemy intensywne treningi i starty w zawodach, gdzie każdy detal ma znaczenie.
• Zależy nam na maksymalnym komforcie i zdrowiu konia przez długie lata.

W takich przypadkach, dodatkowy wydatek na indywidualne dopasowanie jest inwestycją w zdrowie i dobrostan konia, a także w efektywność i przyjemność z jazdy. Moim zdaniem, nie ma nic ważniejszego niż idealnie dopasowane siodło, które nie powoduje bólu ani dyskomfortu, a wręcz wspiera ruch konia i pozycję jeźdźca.

Ceny siodeł w Polsce: Konkretne widełki dla każdego budżetu i dyscypliny

Przejdźmy teraz do konkretów, czyli do widełek cenowych, jakich możemy spodziewać się na polskim rynku. Pamiętajmy, że podane kwoty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od aktualnych promocji, dostępności czy kursów walut. Moim celem jest przedstawienie realistycznego obrazu, który pomoże Ci świadomie zaplanować budżet na zakup siodła.

Próg wejścia: Ile kosztuje najtańsze nowe siodło dla początkującego?

Dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z jeździectwem lub szukają siodła do rekreacji, rynek oferuje przystępne cenowo opcje. Najtańsze nowe siodła, zazwyczaj syntetyczne, kosztują od około 900 zł do 1300 zł. Są to często siodła wszechstronne, które sprawdzą się w podstawowej pracy na ujeżdżalni i w terenie. Marki takie jak Horze, Fouganza (Decathlon) czy niektóre modele Wintec (choć te mogą być nieco droższe) oferują solidne rozwiązania w tym przedziale cenowym. Ważne, aby nawet w przypadku najtańszych siodeł zwrócić uwagę na ich budowę i możliwość podstawowego dopasowania do konia.

Siodła wszechstronne: Widełki cenowe dla najbardziej uniwersalnego wyboru

Siodła wszechstronne są, jak sama nazwa wskazuje, najbardziej uniwersalnym wyborem, pozwalającym na wykonywanie zarówno podstawowych elementów ujeżdżenia, jak i skoków przez niewielkie przeszkody czy wyjazdy w teren. To często pierwszy wybór dla wielu jeźdźców. Nowe siodła wszechstronne syntetyczne mogą kosztować od 1500 zł do 3000 zł, w zależności od marki i zastosowanych technologii. Jeśli chodzi o siodła skórzane, polscy producenci, tacy jak Daw-Mag, oferują modele wszechstronne w cenach zbliżonych do ich siodeł rajdowych, czyli od około 5400 zł do 5800 zł. Zagraniczne marki premium za siodła wszechstronne mogą żądać od 6000 zł w górę, w zależności od modelu i stopnia zaawansowania.

Siodła skokowe i ujeżdżeniowe: Ile trzeba zapłacić za specjalistyczny sprzęt?

Gdy wkraczamy w świat dyscyplin sportowych, ceny siodeł rosną znacząco. Siodła skokowe i ujeżdżeniowe są projektowane z myślą o specyficznych wymaganiach danej dyscypliny, co przekłada się na bardziej zaawansowaną konstrukcję i materiały. Polscy producenci, tacy jak Daw-Mag, oferują siodła skokowe w cenach od 5700 zł do 8200 zł, a siodła ujeżdżeniowe w podobnych przedziałach. Są to bardzo dobre jakościowo siodła, które z powodzeniem sprawdzają się na zawodach.

Jeśli natomiast spojrzymy na marki premium, takie jak Prestige, Erreplus czy CWD, ceny stają się znacznie wyższe. Nowe siodła skokowe i ujeżdżeniowe tych marek często zaczynają się od 6500-7500 zł, a za bardziej zaawansowane modele, z indywidualnymi modyfikacjami czy specjalnymi technologiami, możemy zapłacić ponad 12 000 zł, a nawet 20 000 zł. Moje doświadczenie pokazuje, że w przypadku specjalistycznych siodeł, inwestycja w wyższą półkę cenową często przekłada się na lepsze wyniki sportowe i większy komfort zarówno dla konia, jak i jeźdźca.

Polscy producenci vs. zagraniczne marki premium: Porównanie cenowe na przykładzie Daw-Mag i Prestige

Aby lepiej zobrazować różnice cenowe, warto zestawić ze sobą polskiego producenta Daw-Mag z włoską marką premium Prestige. Daw-Mag to firma ceniona za solidność i dobry stosunek jakości do ceny, natomiast Prestige to synonim luksusu i innowacji.

Typ siodła	Daw-Mag (nowe)	Prestige (nowe)
Rajdowe	ok. 5400-5800 zł	Brak bezpośredniego odpowiednika, siodła trekkingowe/turystyczne mogą być w podobnych cenach co ujeżdżeniowe/skokowe premium
Skokowe	ok. 5700-8200 zł	od 6500-7500 zł do ponad 20 000 zł
Ujeżdżeniowe	ok. 5700-8200 zł	od 6500-7500 zł do ponad 20 000 zł

Jak widać, różnice są znaczące. Siodła Daw-Mag oferują bardzo dobrą jakość wykonania i materiałów w przedziale cenowym, który jest dostępny dla szerszego grona jeźdźców. Prestige natomiast, choć droższe, oferuje zaawansowane technologie, lżejsze terlice, bardziej precyzyjne dopasowanie i często wyższą wartość odsprzedaży. Wybór między nimi zależy od indywidualnych priorytetów, budżetu i poziomu zaawansowania jeźdźca i konia.

Rynek wtórny w praktyce: Ile kosztuje używane siodło w dobrym stanie?

Rynek wtórny to prawdziwa skarbnica okazji, ale także miejsce, gdzie trzeba zachować szczególną ostrożność. Ceny używanych siodeł są niezwykle zróżnicowane. Proste, wszechstronne siodła, zarówno skórzane, jak i syntetyczne, można znaleźć już za 200-800 zł. Są to często siodła starsze, z widocznymi śladami użytkowania, ale nadal funkcjonalne.

Jeśli szukamy używanego siodła znanej marki w dobrym stanie, musimy liczyć się z wyższymi kosztami. Na przykład, używane siodło Prestige, które jako nowe kosztuje kilkanaście tysięcy, na rynku wtórnym można kupić za około 3000-5500 zł. Inne markowe siodła, takie jak Passier, Stubben czy Kieffer, w dobrym stanie, mogą kosztować od 1700 zł do 7000 zł, w zależności od modelu, wieku i ogólnego zużycia. Pamiętajmy, że zakup używanego siodła może przynieść oszczędności rzędu kilkudziesięciu procent wartości nowego, ale zawsze wymaga dokładnej weryfikacji stanu technicznego.

Ukryte koszty zakupu siodła, o których musisz wiedzieć

Cena samego siodła to niestety nie jedyny wydatek, z którym musimy się liczyć. Wielu początkujących jeźdźców zapomina o tzw. "ukrytych kosztach", które mogą znacząco podnieść całkowity budżet przeznaczony na zakup. Chcę Cię przygotować na te dodatkowe wydatki, abyś mógł/mogła kompleksowo zaplanować swoją inwestycję.

Saddle fitting: Ile kosztuje profesjonalne dopasowanie siodła i dlaczego to niezbędny wydatek?

Profesjonalne dopasowanie siodła, czyli saddle fitting, to moim zdaniem absolutnie niezbędny wydatek, którego nie wolno pomijać. Niewłaściwie dopasowane siodło może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych u konia (ból grzbietu, otarcia, zaniki mięśni), a także do dyskomfortu i problemów z dosiadem u jeźdźca. Właśnie dlatego zawsze podkreślam, że nawet najdroższe i najlepsze siodło, jeśli nie jest idealnie dopasowane, będzie bezużyteczne, a wręcz szkodliwe.

Ile to kosztuje?

• Konsultacja i dopasowanie posiadanego siodła: Około 200-250 zł plus koszty dojazdu (zazwyczaj 1-1,80 zł/km). Saddle fitter oceni siodło, grzbiet konia i dokona korekt (np. poprzez wymianę wypełnienia paneli).
• Pełna usługa dopasowania nowego siodła od zera: W przypadku zakupu nowego siodła, kompleksowe dopasowanie, obejmujące pomiary konia i jeźdźca, testowanie różnych modeli i ewentualne modyfikacje, to koszt około 350 zł plus dojazd.
• Darmowe dopasowanie przy zakupie nowego siodła: Niektóre firmy lub dystrybutorzy oferują usługę dopasowania gratis, jeśli siodło zostanie zakupione u nich. W takim przypadku płacimy zazwyczaj tylko za dojazd saddle fittera.
• Okresowa kontrola dopasowania: Konie zmieniają się rozbudowują mięśnie, tyją, chudną. Dlatego regularna kontrola dopasowania siodła (co 6-12 miesięcy) jest kluczowa. Koszt takiej kontroli to około 200 zł plus dojazd.

Warto pamiętać, że te kwoty to inwestycja w zdrowie i komfort Twojego konia, a także w Twoje bezpieczeństwo i przyjemność z jazdy. Nie oszczędzaj na tym!

Niezbędne akcesoria: Popręg, puśliska, strzemiona co jeszcze musisz doliczyć do budżetu?

Kupując siodło, często zapominamy, że samo siodło to nie wszystko. Do jazdy potrzebujemy jeszcze kilku kluczowych elementów, które nie są jego integralną częścią. Oto lista niezbędnych akcesoriów, które musisz doliczyć do budżetu:

• Popręg: Niezbędny do przypięcia siodła. Ceny wahają się od 80 zł (syntetyczne) do 500 zł i więcej (skórzane, anatomiczne).
• Puśliska: Paski, na których wiszą strzemiona. Koszt to od 100 zł (syntetyczne) do 400 zł (skórzane).
• Strzemiona: Metalowe lub kompozytowe. Ceny zaczynają się od 80 zł (podstawowe) do nawet 1000 zł (bezpieczne, amortyzujące).
• Czaprak: Chroni grzbiet konia i siodło przed potem. Od 50 zł do 250 zł.
• Podkładka pod siodło (opcjonalnie): W zależności od potrzeb, może być żelowa, futrzana, korekcyjna. Od 100 zł do 500 zł.
• Pokrowiec na siodło: Chroni siodło przed kurzem i uszkodzeniami. Od 30 zł do 150 zł.

Jak widać, te dodatkowe akcesoria mogą stanowić znaczącą kwotę, dlatego zawsze uwzględniam je w planowaniu budżetu na zakup siodła.

Konserwacja i potencjalne naprawy: Jak dbać o siodło, by uniknąć przyszłych wydatków?

Długotrwałe użytkowanie siodła bez odpowiedniej konserwacji to prosta droga do kosztownych napraw, a nawet konieczności wymiany sprzętu. Regularna pielęgnacja jest inwestycją, która zapobiega przyszłym wydatkom. Siodła skórzane wymagają regularnego czyszczenia i natłuszczania specjalnymi preparatami (mydło glicerynowe, oleje, balsamy do skóry), aby skóra pozostała miękka, elastyczna i odporna na pękanie. Siodła syntetyczne są łatwiejsze w utrzymaniu, ale również wymagają czyszczenia.

Moje rady dotyczące konserwacji:

• Codziennie: Przetrzyj siodło wilgotną ściereczką po każdej jeździe, aby usunąć pot i brud.
• Co tydzień/dwa: Dokładne czyszczenie i natłuszczanie siodła skórzanego.
• Regularne przeglądy: Sprawdzaj szwy, popręgi, puśliska i terlicę pod kątem uszkodzeń. Wszelkie drobne usterki naprawiaj od razu, zanim przerodzą się w poważny problem.

Pamiętaj, że zaniedbane siodło szybciej się zużywa, traci swoje właściwości i może stać się niebezpieczne. Koszt profesjonalnej naprawy siodła (np. wymiana terlicy, paneli, szwów) może wynosić od kilkuset do nawet ponad tysiąca złotych, więc lepiej zapobiegać niż leczyć.

Jak mądrze kupić siodło? Praktyczne porady dla oszczędnych i wymagających

Zakup siodła to jedna z najważniejszych decyzji w życiu jeźdźca. Niezależnie od tego, czy dysponujesz ograniczonym budżetem, czy szukasz sprzętu z najwyższej półki, kluczem jest świadome podejście. Poniżej zebrałam praktyczne porady, które pomogą Ci przejść przez ten proces sprawnie i bez żalu.

Polowanie na okazje: Gdzie i jak szukać dobrego siodła używanego?

Jeśli zdecydujesz się na zakup używanego siodła, musisz wiedzieć, gdzie szukać prawdziwych perełek. Rynek wtórny jest rozległy, ale wymaga cierpliwości i czujności:

• Grupy na Facebooku: Istnieje wiele grup dedykowanych sprzedaży sprzętu jeździeckiego, np. "Sprzedam/kupię sprzęt jeździecki", "Siodła używane". To świetne miejsce do znalezienia siodła, ale zawsze sprawdzaj wiarygodność sprzedawcy.
• Serwisy ogłoszeniowe: OLX, Allegro Lokalnie czy inne lokalne portale ogłoszeniowe są pełne ofert. Filtruj ogłoszenia, zwracając uwagę na szczegółowe opisy i zdjęcia.
• Sklepy z używanym sprzętem jeździeckim: Coraz więcej sklepów oferuje komisową sprzedaż siodeł. Zaletą jest to, że siodła są często wstępnie sprawdzone, a sprzedawcy mogą udzielić porady.
• Ogłoszenia w stajniach: Czasem najlepsze okazje znajdują się tuż obok. Zapytaj w swojej stajni, czy ktoś nie sprzedaje siodła.
• Saddle fitterzy: Wielu profesjonalnych saddle fitterów prowadzi sprzedaż używanych siodeł, które zostały przez nich sprawdzone i odnowione. To często najbezpieczniejsza opcja.

Podczas poszukiwań nie bój się zadawać pytań o historię siodła, jego wiek, ewentualne naprawy czy powód sprzedaży. Im więcej informacji, tym lepiej.

Czerwone flagi przy zakupie: Kiedy niska cena powinna wzbudzić Twoją czujność?

Niska cena używanego siodła może być kusząca, ale czasem jest to sygnał ostrzegawczy. Zawsze zwracaj uwagę na "czerwone flagi", które powinny wzbudzić Twoją czujność:

• Podejrzanie niska cena za markowy produkt: Jeśli siodło Prestige jest oferowane za 1000 zł, to niemal na pewno coś jest z nim nie tak.
• Brak możliwości przymiarki/testu: Sprzedawca, który nie zgadza się na przymiarkę siodła na konia lub wypożyczenie go na test, powinien wzbudzić Twoje podejrzenia.
• Niejasna historia siodła: Brak informacji o wieku, poprzednich właścicielach czy ewentualnych uszkodzeniach.
• Widoczne uszkodzenia terlicy: Pęknięcia, wybrzuszenia, luzy to dyskwalifikuje siodło. Terlica to "szkielet" siodła, jej uszkodzenie sprawia, że siodło jest niebezpieczne.
• Nierównomierne, zbite panele: Mogą powodować ból i ucisk na grzbiet konia.
• Zniszczona skóra w kluczowych miejscach: Głębokie pęknięcia, przetarcia na tybinkach, siedzisku czy poduszkach kolanowych mogą świadczyć o dużym zużyciu i braku konserwacji.
• Brak kontaktu lub pośpiech sprzedawcy: Jeśli sprzedawca naciska na szybką transakcję lub unika odpowiedzi na pytania.

Pamiętaj, że bezpieczeństwo i komfort konia są najważniejsze. Lepiej poczekać i znaleźć droższe, ale sprawdzone siodło, niż kupić tanie, które wyrządzi krzywdę.

Przeczytaj również: Jeździectwo w TV i online: Gdzie oglądać? Kompletny przewodnik

Testowanie przed zakupem: Jak skorzystać z tej opcji i dlaczego warto?

Testowanie siodła przed zakupem to absolutna podstawa i moim zdaniem najważniejszy krok w całym procesie. Nawet jeśli siodło wygląda idealnie i ma świetne recenzje, to dopiero przymiarka na Twoim koniu i kilka jazd pokażą, czy jest ono faktycznie dopasowane.

Jak skorzystać z opcji testowania?

• Wypożyczenie od saddle fittera: Wielu profesjonalnych saddle fitterów oferuje możliwość wypożyczenia siodeł testowych na kilka dni. Jest to zazwyczaj płatne, ale kwota często jest odliczana od ceny zakupu siodła.
• Przymiarka w stajni z pomocą saddle fittera: Jeśli kupujesz nowe siodło od dystrybutora, często przyjeżdża on z kilkoma modelami do Twojej stajni, a profesjonalista pomaga w wyborze i dopasowaniu.
• Umowa ze sprzedawcą prywatnym: Jeśli kupujesz używane siodło, zawsze próbuj dogadać się ze sprzedawcą na możliwość przymiarki na koniu, a najlepiej na kilka dni testów. Ustalcie warunki zwrotu i ewentualnego depozytu.

Dlaczego to tak ważne?

• Dopasowanie do konia: Każdy koń ma inny grzbiet. Siodło, które pasuje na jednego, niekoniecznie będzie pasować na drugiego.
• Komfort jeźdźca: Musisz czuć się komfortowo i stabilnie w siodle. Tylko jazda pokaże, czy siodło wspiera Twój dosiad.
• Reakcja konia: Koń natychmiast pokaże, czy siodło mu odpowiada poprzez rozluźnienie, swobodę ruchu lub, niestety, poprzez dyskomfort i opór.

Idealne dopasowanie to podstawa zdrowia i komfortu konia, a także klucz do efektywnej i przyjemnej jazdy. Nie pomijaj tego kroku, bo to on ostatecznie zdecyduje o sukcesie Twojego zakupu.